NEAT - meer verbranden zonder sport

7 min leestijd

Stel je twee mensen voor met hetzelfde gewicht, dezelfde lengte, dezelfde leeftijd. Allebei doen ze drie keer per week hetzelfde trainingsschema. Maar de een verbrandt 2.500 kilocalorieen per dag, de ander 3.200. Waar zit dat verschil? Het antwoord is NEAT.

NEAT - Non-Exercise Activity Thermogenesis - is het meest onderschatte onderdeel van je dagelijkse calorieverbranding. En het goede nieuws: je kunt het beinvloeden zonder extra te sporten.

Wat is NEAT precies

NEAT omvat alle energie die je verbrandt door beweging die geen gerichte training is. Alles behalve je slaap, je spijsvertering en je trainingen. Concreet gaat het om:

• Lopen (naar je werk, door de supermarkt, door je huis)
• Staan (koken, afwassen, in de rij staan)
• Friemelen (tikken met je voet, wiebelen op je stoel)
• Traplopen
• Huishoudelijke taken (stofzuigen, opruimen, tuinieren)
• Gebaren maken terwijl je praat

Elk van deze activiteiten verbrandt individueel weinig energie. Maar opgeteld over een hele dag is het effect enorm. NEAT kan 15% tot 50% van je totale dagelijkse verbranding uitmaken, afhankelijk van hoe actief je leeft.

Waarom NEAT zo belangrijk is

Je totale dagelijkse energieverbranding (TDEE) bestaat uit vier componenten:

• BMR (basaalmetabolisme) - wat je verbrandt in rust, ongeveer 60-70% van je totaal
• TEF (thermisch effect van voedsel) - energie voor spijsvertering, ongeveer 10%
• EAT (exercise activity thermogenesis) - je gerichte training, vaak maar 5-10%
• NEAT - alle overige beweging, 15-50%

Kijk naar die getallen. Je training is 5-10% van je totaal. NEAT is tot 50%. Dat betekent dat de manier waarop je de rest van je dag doorbrengt een grotere impact heeft op je calorieverbranding dan je sportschoolbezoek.

Het verschil in NEAT tussen een persoon met een zittend beroep en een persoon met een actief beroep kan 500 tot 2.000 kilocalorieen per dag zijn. Dat is het equivalent van 1-3 uur intensieve training, elke dag.

NEAT daalt als je afvalt

Dit is een cruciaal punt dat veel mensen missen. Wanneer je in een calorietekort zit (om af te vallen), daalt je NEAT onbewust. Je lichaam probeert energie te besparen door minder te bewegen. Je gaat meer zitten, staat minder op, neemt de lift in plaats van de trap, friemelt minder.

Dit wordt metabole adaptatie genoemd en het is een van de belangrijkste redenen waarom afvallen na een paar weken trager gaat. Je at minder calorieen, maar je verbrandt er ook minder omdat je NEAT is gedaald.

De oplossing: houd je NEAT bewust op peil tijdens een afvalfase. Stel een stappendoel in (7.000-10.000 per dag) en houd je eraan. Dit compenseert de onbewuste daling in beweging.

Praktische manieren om je NEAT te verhogen

Het mooie van NEAT is dat het geen extra trainingstijd, sportkleding of motivatie vereist. Je kunt het inbouwen in wat je al doet:

• Staand werken - wissel af tussen zitten en staan als je een bureau hebt. Staan verbrandt 50% meer calorieen dan zitten
• Lopen tijdens telefoongesprekken - een telefoontje van 30 minuten al lopend levert 100-150 extra kilocalorieen op
• Fiets of loop naar werk - in Nederland vaak makkelijker dan in de meeste landen
• Neem de trap - altijd. Elke verdieping telt
• Park verder weg - of stap een halte eerder uit bij het OV
• Boodschappen te voet of per fiets - voor kleine boodschappen is de auto onnodig
• Wandeling na het eten - 15-20 minuten wandelen na een maaltijd helpt ook bij je bloedsuikerspiegel

Veelgemaakte fouten

• Alle focus op training leggen en de rest van de dag op de bank zitten - je mist het grootste deel van je verbrandingspotentieel
• Niet beseffen dat NEAT daalt tijdens een dieet - houd je stappendoel actief in de gaten als je afvalt
• Denken dat NEAT "niet telt" omdat het geen echte training is - opgeteld is het de grootste variabele in je dagelijkse verbranding
• NEAT verhogen door geforceerde activiteiten die je niet volhoudt - bouw het in in je bestaande routines

De krachtigste manier om meer calorieen te verbranden is niet een extra training toevoegen. Het is meer bewegen in alles wat je al doet. NEAT is onzichtbaar, onbewust en enorm.